Op woensdag 13 januari 2016 vond er in het kantoor van de Nederlandse Bisschoppenconferentie te Utrecht een ontmoeting plaats tussen de leden van de Katholieke Contactraad voor Interreligieuze Dialoog (CID) en Platform INS. Op de agenda stond de bespreking van het boek ‘In dialoog met mensen van andere godsdiensten en levensbeschouwingen’ van Berry van Oers dat onlangs door de Nederlandse Bisschoppenconferentie werd uitgegeven.

 

“A Wonderfull book”, oordeelde Cemal Usak, islamitisch theoloog en president van het Intercultureel Dialoogplatform te Istanbul. Hij was als speciale gast aanwezig tijdens de ontmoeting in Utrecht. “Het boek komt op het juiste moment”, zei Alper Alasag van INS. Hij vertelde dat na de aanslagen in New York en Washington in 2001 er veel initiatieven waren en publicaties verschenen om de interreligieuze dialoog te bevorderen. Nadien bleef de dialoog echter steken. Alasag: “Dit boek geeft de dialoog een nieuwe impuls omdat het verdieping in de ontmoetingen aanreikt”.

Agda Wachter van de CID leidde het boek in met een uiteenzetting van de katholieke visie op de dialoog met moslims, hindoes en boeddhisten. Alper Alasag van INS ging in op de grondslagen voor dialoog vanuit islamitisch oogpunt. Beide visies wezen naar God als de basis voor elke dialoog van mensen. Daarna stelden de aanwezigen met elkaar de agenda voor de toekomst vast: waarover moet de dialoog tussen moslims en katholieken in Nederland nu en in de toekomst gaan en op welke terreinen kunnen ze samenwerken?

Men benadrukte daarbij het belang en mogelijkheden van concrete plaatselijke initiatieven van dialoog en samenwerking. “Die initiatieven moeten we verzamelen en op elkaars websites zetten zodat ze anderen tot navolging kunnen motiveren en inspireren”, zei de heer van Burgsteden, voorzitter van de CID. Hij wees op de bijzondere bijdragen van godsdienstige mensen en de dialoog tussen hen voor de samenleving op terreinen van waarden en normen, omgangsvormen, solidariteit, vrede en gerechtigheid. Ook pleitte Mgr.Van Burgsteden voor meer spiritualiteit in de dialoog middels het gebed.

Samenwerking zagen de aanwezigen vooral inzake armoedebestrijding, de participatiesamenleving, veiligheid, radicalisering, drugsproblematiek, de beeldvorming en de plaats van godsdienst in het publieke domein. De leden van de CID en INS spraken af elkaar op een regelmatige basis te ontmoeten om de dialoog te voorzien van concrete projecten. “Less talk, more walk!”, aldus Cemal Usak.

Het boek ‘In dialoog met mensen van andere godsdiensten en levensbeschouwingen’ is te bestellen via bestel@rkk.nl voor slechts 10 euro. U kunt kiezen uit een Nederlands- en Engelstalige editie.

[nggallery id=147]

Op 3 februari 2016 organiseerde Platform INS een bijzondere dag vol met dialoog voor de studenten van de Christelijke Hogeschool Ede. 26 theologiestudenten brachten een bezoek aan de Mevlana moskee in Rotterdam en waren te gast bij moslimgezinnen voor de avondmaaltijd.

Het programma startte bij de Mevlana moskee. De studenten volgden eerst het middaggebed. Het spannendste moment brak voor velen aan toen de groep de gebedsruimte binnentrad. De meesten bewonderden de fraaie architectuur en de Islamitische kunst in de moskee. Een projectmanager bij Platform INS heette de gasten welkom en gaf eerst algemene informatie over de moskee. Vervolgens lichtte hij verschillende rituelen en symbolen binnen de gebedsruimte toe. Na tal van vragen leidde de projectmanager van Platform INS de studenten rond op de begane grond van de moskee waar verscheidene sociaal-maatschappelijke activiteiten plaatsvinden. Activiteiten zoals huiswerkbegeleiding, taallessen, religieuze bijeenkomsten en –lessen werden nader toegelicht.

Na de rondleiding kregen de studenten een informatief filmpje te zien over de Islam en de moskee. Hierna mochten de studenten vragen stellen aan de imam van de moskee onder het genot van Turkse thee. Hoe langer het gesprek duurde, hoe warmer de sfeer werd. De studenten stelden allerlei soorten vragen; over integratie, het persoonlijk leven van de imam, Profeet Mohammed (vzmh), innerlijke vrede, vergelijkende vragen over de Islam en christendom en nog veel meer. Dit buitengewoon interessant gesprek duurde ander half uur.

Na de presentatie werden de studenten uit Ede in groepjes verdeeld. Iedere groep kreeg het adres van een moslimgezin toegewezen. De groepjes bezochten de gezinnen en voerden interessante gesprekken met hen onder het genot van een heerlijke maaltijd. Het idee was om na het moskeebezoek ook nog eens in de praktijk mee te maken hoe het leven van een moslim eruit ziet. Aan de andere kant was het voor de gastgezinnen een interessante ervaring om christenjongeren van dichtbij te leren kennen. Zo leerden de moslims en christenen veel van elkaar op deze avond.

Platform INS vroeg achteraf naar de ervaringen van studenten en kreeg bemoedigende en hartverwarmende reacties;

“Ik had nog nooit een moskee van binnen gezien. Dat was erg interessant gastvrij. Het geeft mij meer inzicht in hun geloofsbeleving.”

Een van de studenten is het bezoek aan het moslimgezin bijgebleven: “Ik vond het super gezellig, heel open en gastvrij. Gesprekken waren vooral over heel veel onderwerpen; van geloof tot alledaags leven. Dat was echt een kennismaking. Ik heb genoten.”

Een andere deelnemer plaatste de volgende reactie op zijn facebookpagina: “Wat zijn moslims geweldige mensen! Moskeebezoek met het gebed en daarna zo gezellig bij een moslimgezin overdadig gegeten, wat een gastvrijheid en openheid. Deze ontmoetingen zijn noodzakelijk en zeker waardevol, we moeten met hen praten en niet alleen over hen.”

Platform INS organiseert ieder jaar deze dialoogbijeenkomst voor de studenten van de Christelijke Hogeschool Ede. Platform INS verzorgt deskundigheidsbevordering voor verschillende onderwijsinstellingen uit het basis- , middelbaar- en hoger onderwijs over onderwerpen zoals de dialoog, religie. Radicalisering, islamofobie en de islam.

 

[nggallery id=146]

Wat zijn de gevolgen van de participatiesamenleving anno 2015? Wat zijn de consequenties hiervan voor kwetsbare groepen in de samenleving? Het lijkt er op dat religieuze organisaties momenteel een belangrijke thermometer zijn voor de staat waarin de participatiesamenleving zich bevindt, vanwege hun bereik, plaats in de gemeenschap en maatschappelijke rol. Welke ontwikkelingen signaleren zij en welke rol zien zij voor zichzelf? Deze vragen stonden centraal tijdens het symposium Religie en participatiesamenleving 2.0 dat op maandag 23 november 2015 werd georganiseerd door Platform INS en het lectoraat Burgerschap en Diversiteit.

Tijdens het symposium bespraken we de actuele stand van zaken rondom de participatiesamenleving. Er was aandacht voor recente onderzoeksbevindingen over de impact van de participatiesamenleving op de situatie van kwetsbare mensen. Vertegenwoordigers van diverse religieuze organisaties gingen in gesprek over de gevolgen van een zich terugtrekkende overheid voor bijvoorbeeld ouderen, asielzoekers en mensen met beperkingen. Welke (zorgelijke) ontwikkelingen signaleren zij, hoe pakken zij die uitdagingen op en zijn er terreinen waarop we de overheid toch niet kunnen missen? Deze uitwisseling vond plaats in aanwezigheid van beleidsmakers uit Rotterdam en Den Haag. In gezamenlijkheid werd de balans opgemaakt en gezocht naar oplossingen.

Klik hier voor het hele verslag!

[nggallery id=145]

 

 

 

 Hoe zouden twee van de grootste religieuze denkers van de 20ste eeuw met elkaar in discussie gaan? Said Nursi en Willfred Cantwell Smith bestudeerden hetzelfde onderwerp, maar hadden elkaar nooit ontmoet en- sterker nog- wisten waarschijnlijk niet eens af van elkaars bestaan. Maar toch doen zich interessante overeenkomsten (en verschillen) voor in hun opvattingen over ‘geloven’. In de avond van 10 november presenteerde dr. Pektas zijn onderzoek naar verschillen en overeenkomsten tussen deze denkers over het concept ‘geloof’.

Inleiding

Aanvankelijk was het onderzoek van dr. Pektas uitsluitend gericht op Willfred Cantwell Smith. In de dissertatie van de promovendus stond deze protestante islamoloog centraal en over diens concept van ‘geloof’ (in het Engels: faith). Echter, op advies van zijn promotor prof. dr. Emilio Platti veranderde het in een comparatief onderzoek. Doordat dr. Pektas reeds ervaring had met het werk van Said Nursi en beide denkers – wonderbaarlijk gezien de verschillende achtergronden – over het concept van geloof grotendeels hetzelfde dachten werd besloten om beide intellectuelen tot onderwerp van de publicatie te maken.

foto

Verschil in achtergrond

Dat Smith en Nursi contrasteerden in hun achtergrond staat buiten kijf. Smith groeide op in Canada en studeerde daar oriëntaalse talen aan de universiteit van Toronto. Hij was een overtuigd Presbyteriaan en na zijn studie emigreerde hij voor zeven jaren naar India, wat toentertijd nog een eenheid vormde met Pakistan. Hier gaf hij les in islamologie en geschiedenis van de islam. Nursi, daarentegen, groeide op in een vrijwel tegengesteld milieu. Opgroeiend in een arm Koerdisch gezin had hij niet de toegang tot educatie, een voorrecht dat Smith wél genoot. Hij was hierdoor het schoolvoorbeeld van een autodidact. Hij vocht mee in de 1e wereldoorlog en werd 2 jaar gevangen gehouden in Rusland. Na terugkomst werd hij verbannen naar Isparta, van waar hij de meeste van zijn werken schreef.

“Wat betreft hun biografie verschillen beide zeer van elkaar dus. Ander verschil: Smith was meer op academici gericht, Nursi niet”

Opzienbarende overeenkomsten

Ondanks de zojuist genoemde verschillen bevat het gedachtegoed van beide denkers sterke overeenkomsten welke ze waarschijnlijk tot uitstekende gesprekspartners zou hebben gemaakt. Ze kwamen theologisch in grote lijnen overeen en waren geïnspireerd door veelal dezelfde theologische geleerden waaronder de Kalaam theoloog Farabi en Ahmad Sirhindi. Beiden benadrukten en werkten vanuit de verbale kracht van het Arabisch ten opzichte van bijvoorbeeld een der Germaanse talen. Smith wilde af van de term religie, om religieuze ervaring te kunnen begrijpen omdat in zijn ogen religie een statisch element behelst tegenover het dynamische ervaren.

Daarnaast was het gedachtegoed van beide gevormd door de revoluties die ze in hun leven tegenkwamen. Nursi groeide op in een Turkije dat transformeerde van een islamitisch land naar een seculaire republiek terwijl Smith de onafhankelijkheid van (een islamitisch) Pakistan van dichtbij meemaakte. Dit is wat dr. Pektas de ervaringen met de ‘dialectic experiences’  noemde.

Dit brengt ons mede tot het derde punt van vergelijking en dit is het moderne trauma van de ‘muslim-mind’. Dr. Pektas beargumenteerde dat in de geschiedenis zowel politieke (bv. kruistochten) als intellectuele (bv. renaissance-denken waarbij de rede in plaats van God aan de top van de piramide stond) uitdagingen op het pad van de islam waren gekomen, maar nog nooit tegelijk en in de mate van begin 20ste eeuw. In tijden van crisis wil men zekerheid en wordt vaak gekozen voor een letterlijke in plaats van een holistische interpretatie. De crisis die moslims ervoeren werd door sommigen beantwoord met: “laten we terugkeren naar de fundamenten.”

Geloof was dus voor beide iets ‘levends’, en dus was God ook niet dood voor hen. Zij nemen God én de mens samen in hun begrip.

 Zowel Nursi en Smith verdedigden de stelling dat de ultieme waarheid nooit kan worden bereikt. In het leven moet je op zoek gaan naar de waarheid, maar er tegelijk van bewust zijn dat deze zoektocht niet kan slagen: het is een proces dat bestaat uit zelf-reflectie en zelf-kritiek. Zo zagen beide de kern van geloof niet in een scheiding van het aardse met het heilige, maar in een human-nexus. Hierbij staat God niet in het centrum en de mens daarbuiten, maar vallen ze beide in hetzelfde perspectief. Dit betekent dat beide geloof zagen als een kern van het mens-zijn, omdat het er altijd al is geweest. Hierbij ageren beide dat geloof een credo is, het is niet simpelweg geloven, maar ook doen. Niet geloven, maar doen, actie, ervaren en interactie met het heilige.

foto2

Moslimextremisme en radicalisering

In het laatste deel maakte dr. Pektas een koppeling met het onderwerp radicaliseren. Kunnen de opvattingen van Nursi en Smith helpen radicalisering tegen te gaan? Volgens de spreker wel. Geloven is namelijk een werkwoord en dynamisch van aard, niet statisch. Een zwart-wit beeld schetsen van wat goed-fout is, ook in termen van geloven, doet de waarheid onrecht aan.

De crisis die moslims ervoeren werd door sommigen beantwoord met: “Laten we terugkeren naar de fundamenten”

Zowel Nursi als Smith zouden dus de opvatting van radicalen en extremisten afkeuren, omdat het slaat op een ideologie. In geloof moet de relatie met het heilige centraal staan en niet de relatie tot een ideologie. Geloof is nooit statisch en kan in dat opzicht nooit verwijzen naar een ideologie. Daarnaast zei dr. Pektas dat volgens Said Nursi het leven op aarde drie gezichten kent. Het eerste is de lelijke kant van de wereld, met pijn en verdriet. Extremisten focussen zich volgens hem alleen hierop. Het tweede gezicht is de wereld als akker en voorbereiding op het hiernamaals. Goede daden op de wereld doen, zal resulteren in goed ontvangst in het hiernamaals. Het derde gezicht is volgens Pektas eentje die extremisten missen, namelijk dat het leven zelf ook een intrinsieke waarde kent. Als we God als kunstenaar zouden zien, dan is de wereld de atelier van zijn kunsten. Het is het daarom waard om te blijven leven en enerzijds zijn kunstwerken te bekijken, anderzijds je daar dienstbaar tegen opstellen.

Toen er ruimte was voor vragen werd dit moment ruimschoots benut om enerzijds uitleg en diepgang te vragen bij sommige termen van de presentatie. Anderzijds was het aanwezige publiek ook erg geëngageerd wat betreft de link met extremisme. Men deelde veel ideeën en bleef nog een uur na sluitingstijd doorpraten over dit onderwerp.

 

In meerdere steden worden door vrijwilligers van Platform INS Ashoera-puddings uitgedeeld en activiteiten georganiseerd rondom het Ashoera-feest. Zo worden er in en rondom Rotterdam 10.000 Ashoera-puddings uitgedeeld, werd in Amsterdam onder andere een bejaardentehuis bezocht, voer er een heuse Ashoera-boot door de wateren van Deventer, konden de burgemeester & wethouders van Gorinchem genieten van een pudding en werden bezoekers van de Bredase markt getrakteerd door vrijwilligers.

Amsterdam

In Amsterdam werd er door de vrijwilligers van Platform INS Ashoerapuddings bereid en uitgedeeld. Veel mensen genoten van de pudding.

0201 0202

020

Deventer

Op 1 november 2015 organiseerden Stichting Ebru en Platform INS in een zogenaamd Asjoera-schip in Deventer een culturele activiteit. Het programma werd geopend door de heren Sinan Can en Salih Baran van Stichting Ebru. Na de gasten hartelijk te hebben ontvangen en een welkomstwoord te hebben uitgesproken, sprak allereerst de heer Sinan Can over de activiteiten van Stichting Ebru. Can sprak onder meer over de activiteiten die erop gericht zijn de bevolking te verenigen, de talenten van jongeren te helpen ontplooien en het – waar mogelijk – helpen in uiteenlopende landen. Vervolgens gaf Can het woord aan de heer Izzet Ozkan van Platform INS, om over het culturele belang van Aşure te vertellen.

Aan het programma namen in totaal 150 mensen deel. Terwijl de gasten hun Aşure verorberden, konden ze met elkaar kennismaken en elkaar vragen stellen. De deelnemers ontvingen als dankbetuiging voor hun deelname een geschenk van Stichting Ebru. Deelnemende gasten gaven naderhand blijk te hebben genoten van de dag, het een onvergetelijke dag te beschouwen en voortaan vaker aan dergelijke programma’s te willen deelnemen.

Ebru Ebru4

Gorinchem

Daarnaast waren in Gorinchemse gemeentehuis  Asjoera-puddings uitgedeeld. Ook waarnemend burgemeester Govert Veldhuijzen kon de pudding waarderen.

gorinchemburgemeester gorinchem gorinchem gemeente

Breda

Ook in in Breda stonden vrijwilligers klaar om passanten te voorzien van de asjoerapuddings.

Breda

Schiedam

In Schiedam werden op meerdere plekken Ashoera-puddings uitgedeeld. Foto 1 is uit garage Karakus, foto 2 en 3 zijn gemaakt in Masko Meubels en de laatste twee foto’s komen van de Nur Supermarkt.

garage Kilim en Masko Meubel Kilim en Masko Meubel1 Nur Supermarkt Nur Supermarkt1

Dordrecht

In Dordrecht werden ashoera-puddings uitgedeeld in het Albert Schweitzer ziekenhuis en bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

DienstV3  Dienst V

ziekenhuis1 ziekenhuis3

Het uitdelen van Asjoera puddings wordt gedaan door vrijwilligers verbonden aan Platform INS.  Volgens een islamitische vertelling hebben profeet Noach en de andere mensen op de ark, toen het water van de grote vloedgolf zich begon terug te trekken, al het voedsel op de ark verzameld en daarvan een heerlijke maaltijd gemaakt. Ashoera (Noach’s pudding) is de naam die gegeven is aan dit gerecht. Ter nagedachtenis aan profeet Noach en als dankzegging aan God, bestaat er onder moslims de gewoonte om deze pudding te maken en te delen met buren en vrienden. Voedsel delen biedt een gelegenheid ter herbevestiging van de eenheid en de essentiële verhouding van mensen jegens een ander, ongeacht diversiteit in achtergrond en geloof.