, , ,

Media-brunch: Hoe kan een moslim bijdragen aan een harmonieuze samenleving?

Prof. Dr. Paul Weller verzorgde tijdens een brunch met een groep journalisten een presentatie over zijn onlangs verschenen boek “European Muslims, Civility and Public Life: Perspectives on and From the Gülen Movement”. Vertegenwoordigers van verschillende media zoals NOS nieuws, dagblad Zaman en diverse freelance-journalisten waren hierbij aanwezig.

Prof. Weller lichtte eerst toe waar de titel van het boek voor staat; de Europese moslims over het algemeen en de Gülenbeweging in het bijzonder. Wat heeft de beweging bijgedragen aan de integratie van Europese moslims? In het boek komt vanuit insider én outsider perspectief onder andere naar voren hoe een moslim kan bijdragen aan een harmonieuze samenleving en hoe Gülen gedeelde waarden en wereldburgerschap promoot. Weller onderstreept verder in zijn boek hoe de boodschap van dialoog en vrede – waar Gülen het over heeft – geweld en terrorisme uitdaagt.

Na een korte inleiding ging het gesprek verder met vragen van de journalisten aan Paul Weller over de Gülenbeweging. 
Er kwam een vraag waarom de positie van de vrouw in de Gülenbeweging geen plaats heeft gekregen in het boek. Weller vond dit een terechte opmerking. Het boek is in die zin “gender blind”.
Het belangrijkste aandachtspunt voor de Gülenbeweging is ongetwijfeld “harmonie”. Wat Weller fascineert is dat de organisaties geïnspireerd door de beweging niet ontstonden als reactie op de aanslagen van 11 september, maar een veel langere traditie kennen. De motivatie van de vrijwilligers binnen de beweging komt voort uit de Islam en de vredige boodschap van de Islamitische mystiek.

Op een vraag over de identiteit van de Gülenbeweging antwoordde Weller:”In verschillende landen wordt bediscussieerd of de beweging Turks georiënteerd is. Ik kan zeggen dat ik mensen ken in de beweging die geen moslim of Turks zijn maar zich nog steeds geroepen voelen door de boodschap van vrede waar de beweging voor staat. Wel is te bekennen dat het hier gaat om een Islam met Turkse invloeden. Maar ja, verschillende interpretaties zijn geoorloofd binnen de Islam.” Verder is getracht om de beweging te vergelijken met conservatieve bewegingen in de islam en andere religies. Maar Gülen kan niet vergeleken worden met een traditionele soefimeester omringd door discipelen.  “De beweging kan het beste beschreven worden als een ‘loose network’ van verschillende personen en organisaties.”

Het gesprek werd steeds boeiender en de journalisten kregen de moed om wat diepere vragen te stellen. Wanneer ben je namelijk lid van deze beweging? Als je geld doneert? Volgens Paul Weller kun je de Gülenbeweging ook op dit punt niet analyseren vanuit een traditionele optiek. Er zijn namelijk mensen die de beweging actief en minder actief steunen, mensen die geld doneren, vrijwilligerswerk doen of slechts aanhanger zijn die de beweging emotioneel steunen. Over dit punt vertelde een vrijwilliger van de Dialoog academie dat er geen lidmaatschap bestaat in de beweging. “Ik zou het eerder een filosofie noemen dan een beweging. Dat dekt de lading namelijk beter”, aldus de vrijwilliger.

Over de financiële transparantie en openheid in de beweging werd verteld dat hedendaagse wetten en regels het bijna onmogelijk maken voor een stichting of vereniging – van welke signatuur dan ook – om financieel niet transparant te zijn. Zeker aan de islam verwante organisaties worden extra in de gaten gehouden. Een organisatie zoals de Dialoog Academie moet zoals iedere stichting actief achter sponsoring en donaties aangaan en het vooral hebben van lokale geldschieters. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, hebben organisaties uit de Gülenbeweging het dus financieel helemaal niet zo ruim.


Datum:             24 maart 2012
Sprekers:        Prof.dr. Paul Weller
Locatie:            Rode Hoed te Amsterdam
Aantal deelnemers:    20