Onze Geschiedenis

In het midden van de jaren '80 kwam een groep hoogopgeleide jonge Turks-Nederlandse moslims bij elkaar. Hun ouders dachten aan terugkeer naar Turkije, maar zij kozen voor de toekomst in Nederland.

Die keuze bracht hen in een andere richting: ze zochten contact met Nederlanders en gingen in gesprek met mensen die er anders over dachten. Er was geen formele structuur. Maar die eerste ontmoetingen legden het zaad voor meer dan 30 jaar dialoogwerk.

De eerste stappen van de jaren '80 kregen in de jaren '90 een concretere vorm. Jongeren die in Amsterdam studeerden raakten dieper vertrouwd met het gedachtegoed van Fethullah Gülen en besloten dialoog om te zetten van een nevenactiviteit naar een centrale missie. Volgens Gülen is dialoog de meest effectieve manier om mensen met andere opvattingen te leren kennen en bij te dragen aan een betere samenleving.

Die gedachte zette hen in beweging. In 1998 richtten zij de stichting Islam & Dialoog op.

Interreligieuze dialoog was in die jaren nog nieuw. Maar mensen als dominee Visser van de Pauluskerk in Rotterdam lieten zien dat er bereidheid was om bruggen te bouwen. Het contact tussen de vrijwilligers van de stichting en dominee Visser groeide uit tot een echte samenwerking — en bewees hoe krachtig dialoog als instrument kan zijn.

De aanslagen van 11 september 2001 schokte de wereld. Ook Nederland ontkwam er niet aan. Er rezen diepe vragen over de islam en moslims; onzekerheid en onrust grepen om zich heen.

Islam & Dialoog vervulde juist in die periode een cruciale rol. De stichting bestond uit goed opgeleide, goed geïntegreerde moslims die openstonden voor gesprek — en daarmee een natuurlijk aanspreekpunt werden voor iedereen die bruggen wilde bouwen. Organisaties, maatschappelijke instellingen en lokale overheden zochten naar een betrouwbare gesprekspartner. Islam & Dialoog was precies dat.

Het aantal activiteiten groeide snel. Maar belangrijker nog: dialoog was geen bijzaak meer. Het was een maatschappelijke noodzaak.

Met de moord op Fortuyn in 2002 en op Theo van Gogh in 2004 kreeg Nederland opnieuw zware klappen te verwerken. De polarisatie nam toe, de gemeenschappelijke grond kromp. Platform INS bleef ook in die moeilijke jaren actief en bewees keer op keer de waarde van dialoog juist wanneer de spanning het hoogst is.

In de loop der jaren werd één ding steeds duidelijker: dialoog hoort niet alleen tussen religies plaats te vinden, maar tussen alle mensen. Vanuit die gedachte nam Islam & Dialoog in 2012 een nieuwe naam aan: Platform INS.

Het woord “INS” komt uit het Arabisch en betekent “mensheid”. Het Nederlandse woord “mens” heeft dezelfde oorsprong. Die naam is geen toeval: wij stellen de vraag wat mensen samen kunnen betekenen.

Dat zie je ook terug in ons logo: waar verschillende delen elkaar overlappen, komt Nederland naar voren.

Op de avond van 30 januari 2017 vond er in Amsterdam een bijzondere avond plaats. Platform INS bracht meer dan 150 gasten samen aan tafel voor de lancering van een nieuw initiatief: Kunst van het Samenleven.

Politici, wetenschappers, journalisten, activisten en kunstenaars waren aanwezig. Het was meer dan een lancering — het was het moment waarop na een lange en zware periode opnieuw een stem werd verheven. Hoop omgezet in actie.

De visie was helder: je hoeft niet te wachten op grote politieke stappen om iets te veranderen. Als mensen aan tafel gaan zitten, elkaar in de ogen kijken en samen nadenken — dan is deze kunst te leren, te leven en te verspreiden.

“Samen eten. Samen denken. Samen oplossen.”

Die avond werd #INSdiner de nummer één trending topic op Twitter. En aan het einde van de avond gaven deelnemers uit verschillende steden aan dat ze het volgende diner in hun eigen stad wilden organiseren. De olievlek begon zich te verspreiden.

Nederland blijft veranderen. Wij ook.

Vandaag zet Platform INS deze reis voort met vrijwilligers, actief in meer dan 25 steden. We leren van het verleden, leven in het heden en bereiden ons samen voor op de toekomst.